6 ਜਨਵਰੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਹ ਅਮਰ ਦਿਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੰਥ ਦੀ ਆਣ, ਬਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਲਈ ਦੋ ਅਡੋਲ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਫੰਦਾ ਚੁੰਮ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਈ ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ — ਉਹ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਅਟੱਲ ਆਤਮਾ ਬਣ ਗਏ। ਪਿਛੋਕੜ: ਜਦੋਂ ਪੰਥ ਦੀ ਪੱਗ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਸੀ 1984 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ, ਅਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸੈਨਾ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਰੂਹ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਰਦ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਣ। ਅਡੋਲ ਇਰਾਦੇ, ਅਟੱਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਭਾਈ ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਕੈਦ, ਤਸੀਹਿਆਂ ਅਤੇ ਫਾਂਸੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਨਾ ਡੋਲੇ, ਨਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟੇ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਦਮ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਕੌਮ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਗਏ। “ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬੇਰੀ ਦਾ ਟੀਸੀ ਵਾਲਾ ਬੇਰ” ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਵਤ ਹੈ — “ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬੇਰੀ ਦਾ ਟੀਸੀ ਵਾਲਾ ਬੇਰ ਤੋੜਨਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਭਾਈ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੌਮ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦੀ: ਮੌਤ ਨਹੀਂ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ 6 ਜਨਵਰੀ 1989 ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਇਹ ਪੰਥ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ, ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ। ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ: ਕੌਮ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਭਾਈ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ — ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ, ਆਪਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਅਰਥ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੋਹ-ਭਿੱਜੀ ਖਰਾਜ-ਏ-ਅਕੀਦਤ 6 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਪੰਥ ਦੇ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਕੋਟਿ-ਕੋਟਿ ਨਮਨ। ਤੁਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ — ਤੁਸੀਂ ਪੰਥ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਆਵਾਜ਼ ਹੋ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ ॥
Please log in to comment.
