ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (ਅੱਜ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਬੜੇ ਸੁਰਬੀਰ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੌਰਵ ਸਮਝਿਆ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਵਾਂ (ਫੇਰੇ) ਪਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਬੈਠੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਵਾ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਸੋਚੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਲਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਸਤੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਖਾਸਕਰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੜੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵੀ ਵਾਹਕ ਸਨ। ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ – ਕਾਬੂਰਾਤੀ ਮੌਕਾ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਕਿਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਕਾਮਵਾਸਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਗਲਤ ਰਾਹ ਵੱਲ ਮੁੜੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਿਆ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਰਸਨ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਖਾਲਸਾ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਪ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਆਖ਼ਰੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਬਲਿਦਾਨ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ, ਵਿਆਹ-ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਤੱਕ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇ। ਸਾਰ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਉਸ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜੋ ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਅਤੇ ਬਲਿਦਾਨੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਲਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੁਲਾਵਾ ਮੰਨਣਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਿੱਧਾ ਉਧਾਰਾ, ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
Please log in to comment.
